Search:

Тел:+996 312 46 13 16;   +996 770 98 98 28 

ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ФОНД ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЙ  / Без рубрики  / “Жетинин бири кыдыр” же “Жети жаш автор”

“Жетинин бири кыдыр” же “Жети жаш автор”

Интеллектуалдык менчик мамлекеттик фондунун 20 жылдыгынын жана

Ч. Айтматовдун 90 жылдыгынын алкагында!

 

 

 

“Жетинин бири кыдыр” же “Жети жаш автор”

Адабиятты  искусствонун сөз өнөрү менен ишке ачуучу, дүйнөнү образдуу чагылдырууга негизделген түрү деп билебиз. Адаб

ият коомдо агартуучулук милдетти аткарат. Көркөм сөз өнөрү жаралыш өзгөчөлүгүнө жараша негизги эки чоң бөлүктөн турат: 1) элдик оозеки чыгармачылык, башкача айтканда фольклор; 2) жазма адабият. «Адабият» түшүнүгү араб тилинен кирген «адеп» («адаб») сөзү менен байланыштуу. Ал адамдарды жакшы мүнөз, жүрүм-турумга багыттоочу, турмуш сырларын түшүндүрүү максатында жаралган чыгарма деген маанини берет. Канында улуу кыргыздын каны кайнап турган, дилинде Манас жашаган кыргыздын урпагы  мындай аруу жолду беттеген адабиятты эч качан унутта калтырбайт жана аны кадырлайт. Түпкүлүгү оозеки, жети күн, жети түн айтылган дал ошол  

“Манастан” башталып жазма профессионал адабиятынын калыптанып, өнүгүп-өсүшүнө бир кылымдын тегерги болсо да дүйнө адабиятынан орун алган, залкар жазуучу Чыңгыз Айтматовдой чыгармачыл инсандардын кыргыздан чыккандыгы адабиятыбыздын салмагын билдирип тургандыгы ырас.

Бүгүнкү күндө социалисттик системанын учурундагыдай адабиятка олуттуу көңүл бурулбай жатса да Аалы Токомбаев, Алыкул Осмонов, Түгөлбай Сыдыкбеков, Төлөгөн Касымбеков, Жолон Мамытов, Турар Кожобердиев сыяктуу адабияттын алптарынын учугун улап келе жаткан чыгармачыл жаштардын  дүбүртү күч. Мына ошол жаш акын-жазуучуларды колдоого алуу замандын талабы десек болот.

Кыргыз Республикасынын эл аралык “Нурборбор” чыгармачылык академиясы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө
караштуу интеллектуалдык менчик жана инновациялар мамлекеттик кызматынын алдындагы Интеллектуалдык менчик мамлекеттик фондусу (ИММФ) менен биргеликте  2000-жылдардан тартып жаш акын-жазуучуларды колдоо жаатында иштешип келет. Алгач Интеллектуалдык менчик мамлекеттик фонду тарабынан колуна жаңы калем кармап келе жаткан балдардын чыгармаларын өзүнө камтыган “Саамалык” альманахынын ушул күнгө чейин чыккан сандарына “Нурборбор” чыгармачылык академиясынын алдындагы “Жаңы толкун” адабий клубунун мүчөлөрүнүн  чыгармалары да камтылган.

         “Нурборбор” академиясы менен Интеллектуалдык менчик мамлекеттик фонду 2009-жылдан тартып “Жети жаш автор” долбоорун ишке ашырып келе жатат. Ар жылы калеми курч, чыгармачылыгы толо-бышкан, көркөм чыгарма жазууга далалаттанган жана колундагы мыкты чыгармасын жарыкка чыгара албай жүргөн жаш авторлорго колдоо көрсөтүү, чыгармачылыгына дем-шык, эргүү берип, кесипкөй акын-жазуучу болуусуна шарт түзүү  максатында 7 жаш акын-жазуучунун чыгармалары сынактык негизде “Нурборбор” чыгармачылык академиясынын кеңешме тобунун элегинен өтүп, жекече жыйнактары Кыргызпатенттин басмаканасынан басылып чыгат.  Мисалга, “Жети жаш автор” долбоорунун негизинде китеби жарык көрүп, эл оозуна алынган акын-жазуучу, коомдук ишмер болгон калемгерлер: Рыспай Исаков “Ырчынын ыйы”(баян), Данияр Исанов “Ата Журт” эссе, акындар Эрлан Жумагазиев “Жан дүйнө жаңырыгы” ырлар, Жылдызбек Турсунбаев “Жаралуу сезимдер” ырлар, Эрнис Талканов “Махабат музасы” ырлар, Манас Алымбаев “Кулак” даректүү баян, Бактыбек Жунусалиев “Сен кат жаздың” ырлар, Кыял Тажиева “Сырдуу дарак” ырлар, Сайра Батыркулова “Сүйүү көктөмү” ырлар, Гүлайым Калыбекова “Кыял чабыттары” ырлар,  Чолпон Орозалиева “Коштошуу” аңгемелер, Улукбек Омокеев “Кеч күздөгү сулуулар”, Элдияр Элчибек “Кара тизме”, “Жаш толкундар” Алтымыш уулу Мирлан, Акжол Доранбек уулу, Умар Нусубалиев, Сезим Толукбаева  ж.б.  Жыл сайын салтты улаган бул долбоор кыргыз адабиятынын келечек муунунун калыптанышына олуттуу таасирин тийгизип, коомдун руханий жактан байышына салым кошоору шексиз.

Сүйлөп жатканы эле болбосо, бардык адам эле сөз биле бербейт. Сөз билген адам анын ички поэтикасын, тышкы музыкасын сезет, туят. Сөз билген адам сүйлөсө ал ырдап тургансыйт. Ошол сыяктуу сөз кадырлап, сөз  баккан, сөз улуулугун даңктоого бел байлаган жаштарга колдоо көргөзүп, улуу агымга кошулчу булактын көзүн ачууга көмөкчү болгон  Кыргызпатенттин жааматына ыраазычылык билдиребиз. Көркөм-адабий мурасыбызды кылымдан кылымга улантууга өз салымыңыздарды кошо бериңиздер!

 

Нурбек Маамытбаев,

Эл аралык “Нурборбор” чыгармачылык

академиясынын президенти

Печать